حوضچه دختر گبر

• نام بنا : حوضچه دختر گبر
• دوره تاریخی : ساسانیان(یزدگرد سوم)
• تاریخ مرمت : 1393

این حوضچه به عنوان نخستین اثر تاریخی شهرستان و با شماره 936 در تاریخ 10 آذرماه 1354به ثبت در آثار ملی ایران رسیده است و نزدیک به 2 هزارسال قدمت دارد.این حوضچه در دل سنگهای کوه و وسط گودالی به ارتفاع 30 سانتی متر تراشیده  شده و 2 پله دارد و محل دفن فرد مهمی بوده که براساس تحقیقات باستان شناسی با زانوی جمع دفن شده است. روی دیوار این حوضچه کتیبه ای به خط پهلوی ساسانی  به طول 2 متر و عرض 88 سانتی متر  کنده کاری شده که بخشی از سند هویتی شهر اقلید است که دارای 21 سطر بوده و نام و نسب فرد متوفی در 11 آبانماه سال ششم یزدگردی (برابر با 638 میلادی) و نام کسی که دستور ساخت مقبره را داده به چشم می خورد. در بالای حوضچه تپه ای قرار دارد  که استخوانهای مربوط به زرتشتیان کشف شده که نشان می دهد این دخمه بخشی از عبادتگاه آنان بوده است.